wtorek, 10 czerwca 2008

72. Niechorze



Latarnia morska w Niechorzu na starych pocztówkach - górna jest z ok. 1927 roku, dwie kolejne z lat 60-tych XX wieku.

Latarnia morska w Niechorzu... Hmmm… Kwestię urody budynku latarni pozostawiam zwiedzającym, gdyż mnie osobiście się ona nie podoba - np. w porównaniu do Helu czy Rozewia, które wręcz uwielbiam ;-) - a w większości materiałów jest określana jako: „piękna”, „wyjątkowo urodziwa” itp. itd. Kwestia gustu, z którym ponoć się nie dyskutuje :-)

Ale o latarni...
W drugiej połowie XIX-go wieku stwierdzono, że pomiędzy świecącą od 1857 roku latarnią morską w Świnoujściu a latarnią w Jarosławcu (od 1838 roku) powstała luka w oznakowaniu nawigacyjnym, której nie mogła wypełnić latarnia kołobrzeska ze względu na zbyt mały zasięg światła. Zgodnie z zarządzeniem niemieckiego Ministerstwa Żeglugi z 15 maja 1863 roku postanowiono wybudować latarnię morską na wysokim, 22-metrowym klifowym wybrzeżu, na zachód od miejscowości Niechorze. Do budowy przystąpiono w roku 1863, a zakończono w 1866 roku; 1 grudnia po raz pierwszy zaświeciło światło na latarni. Fasadę budynku stanowi elewacja północna, której centralną częścią na poziomie parteru są drzwi wejściowe z dwoma oknami po obu stronach. Zarówno drzwi jak i okna zostały zwieńczone łukiem pełnym, a nad nimi zbudowano otwarty taras z ażurową balustradą. Przekrój wieży latarni jest do wysokości 19 metra czworokątny, natomiast powyżej (do wysokości 32,5 metra) zmienia się na ośmiokątny o boku długości około 2,9 metra. Na narożnikach ośmiokątnej wieży wypuszczone zostały lizeny (Słownik języka polskiego PWN - pionowy pas muru wystający nieznacznie z lica ściany), wykonane na przemian z cegły czerwonej oraz czarnej glazurowanej. Płaszczyzny pomiędzy lizenami wyłożone zostały jasnożółtą licowaną cegłą. Wieża zwieńczona została wystającym gzymsem. Na wysokości 35,7 metra znajduje się taras widokowy otaczający nadbudowę, a nad nią znajduje się laterna, wykonana ze stalowych teowników i szyb w trzech rzędach. Całość zwieńczona jest półkolistym, pokrytym blachą dachem. We wnętrzu wieży wybudowana jest kręta klatka schodowa, którą po pokonaniu ponad 200 stopni wychodzi się na taras widokowy. Całkowita wysokość obiektu wynosi 45 metrów.
Laterna została wyposażona w aparat Fresnela. Początkowo źródłem światła była lampa olejowa, w której palił się knot nasączony olejem rzepakowym. W czasie działań wojennych w 1945 roku pocisk artyleryjski zniszczył całkowicie laternę, w której mieściła się optyka i aparatura umożliwiająca świecenie latarni. W 1948 roku latarnia została całkowicie odbudowana według dawnej dokumentacji, jednak zastosowano już elektryczne źródło światła i optykę sprowadzoną ze Szwecji. Wtedy też prawdopodobnie elewacje wieży pomiędzy lizenami zostały otynkowane. Kolorystyka całej latarni również uległa zmianie przy okazji wymiany dachów i stolarki okiennej i drzwiowej, które to zgodnie z projektem zostały wykonane w kolorze zielonym, a górująca nad całością wieża nabrała żółtego koloru. Laterna, znajdująca się na szczycie wieży, zgodnie ze spisem świateł, pozostała w kolorze białym.
Cały kompleks latarni wraz z ogrodem i budynkami przyległymi został uznany za zabytek kultury narodowej i wpisany do rejestru zabytków województwa szczecińskiego.

1 komentarz:

latarnia morska pisze...

Hej hej :)

Miło mi Cię odwiedzić na blogu! Mnie akurat bardzo się podoba latarnia Niechorzu, choć za najładniejszą uważam latarnię w Porcie Gdańskim, a najpiękniej położoną- Stilo.